25 Mayıs 2026·12 dk okuma
İşten Çıkarma Prosedürü: Adım Adım İK Rehberi
Bir çalışanı işten çıkarmak, doğru yapılmadığında işe iade davası, tazminat ve idari ceza riski taşır. Bu rehberde ihtar aşamasından ibranameye kadar tüm süreci İş Kanunu maddeleriyle birlikte anlatıyoruz.
Önemli hatırlatma
İşten çıkarma prosedüründe yapılan hatalar işe iade davasında doğrudan işverenin aleyhine sonuçlanır. Savunma almama, yazılı fesih yapmama veya yanlış SGK kodu seçimi en sık yapılan hatalardır.
Haklı Fesih (md. 25)
Ahlak/iyiniyet kurallarına aykırılık, sağlık, zorlayıcı nedenler. İhbar süresi yok, derhal fesih yapılır. md. 25/II'de kıdem tazminatı ödenmez.
Geçerli Nedenle Fesih (md. 18)
Performans yetersizliği, uyumsuzluk, işletme gerekleri. İhbar süresi veya tazminatı zorunlu. Kıdem tazminatı ödenir.
Bildirimli Fesih (md. 17)
Herhangi bir nedenle ihbar süresine uyarak yapılan fesih. Kıdem + ihbar tazminatı ödenir.
Deneme Süresi Feshi
2 aylık (TİS ile 4 aya kadar) deneme süresinde her iki taraf da bildirimsiz ve tazminatsız feshedebilir.
İşten çıkarma süreci: 7 adım
1
Dosya hazırlığı
Çalışanın özlük dosyasını kontrol edin. Varsa önceki ihtarlar, performans değerlendirmeleri ve devamsızlık kayıtlarını derleyin.
Fesih davasında ispat yükü işverendedir. Belge yoksa dava kaybedilir.
2
Yazılı ihtar (gerekiyorsa)
Performans düşüklüğü veya disiplin ihlali durumlarında önce yazılı ihtar verin. İhlalin ne olduğu, tarihi ve tekrarı halinde yapılacak işlemi net yazın.
Haklı fesih (md. 25/II) için ihtar zorunlu değildir ancak geçerli nedenle fesihte en az 1 ihtar önerilir.
İhtar Mektubu Oluştur3
Savunma isteme
İş Kanunu md. 19 gereği fesihten önce çalışana yazılı savunma hakkı verin. En az 2 iş günü süre tanıyın.
Savunma alınmadan yapılan fesih, işe iade davasında otomatik olarak geçersiz sayılır.
Savunma İsteme Yazısı Oluştur4
Fesih kararı ve bildirimi
Savunma değerlendirildikten sonra fesih kararı alınır. İhbar süresi kullandırılacaksa bildirim yapılır, kullandırılmayacaksa ihbar tazminatı hesaplanır.
Fesih bildiriminde sebep açıkça ve yazılı olarak belirtilmelidir (md. 19).
Fesih Bildirimi Oluştur5
Çıkış hesabı
Kıdem tazminatı + ihbar tazminatı + kullanılmayan yıllık izin ücreti + son ay maaşı + varsa fazla mesai alacağı hesaplanır.
Ödeme banka aracılığıyla yapılmalıdır. İbraname imzalatmak için fesihten 30 gün sonra bekleyin.
Kıdem & İhbar Hesapla6
SGK ve resmi işlemler
SGK işten ayrılış bildirgesi en geç 10 gün içinde verilmelidir. Doğru çıkış kodunu seçin. İŞKUR bildirimini yapın.
Yanlış çıkış kodu denetimde idari para cezasına neden olur.
7
İbraname (30 gün sonra)
Fesihten en az 30 gün sonra ibraname imzalatın. Tüm alacak kalemleri kalem kalem yazılmalı, ödeme banka dekontlarıyla belgelenmeli.
Yargıtay, 30 günden önce imzalanan ibranameyi geçersiz saymaktadır.
İbraname OluşturSGK işten çıkış kodları
Doğru çıkış kodu seçimi hem çalışanın işsizlik maaşı hakkını hem de işverenin yasal yükümlülüğünü etkiler.
| Kod | Açıklama | İşsizlik Maaşı |
|---|---|---|
| 04 | Belirsiz süreli sözleşmenin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi | ✅ Alır |
| 05 | Belirli süreli sözleşmenin sona ermesi | ✅ Alır |
| 08 | Emeklilik veya yaşlılık aylığı | ❌ Almaz |
| 14 | Toplu işçi çıkarma | ✅ Alır |
| 29 | İşveren tarafından md. 25/II (ahlak ve iyiniyet) feshi | ❌ Almaz |
| 34 | İşçi tarafından md. 24 haklı nedenle fesih | ✅ Alır |
| 03 | İstifa (işçinin kendi isteği) | ❌ Almaz |
İşten çıkış kontrol listesi
- Yazılı ihtar verildi (gerekiyorsa)
- Savunma isteme yazısı tebliğ edildi
- Savunma alındı ve değerlendirildi
- Fesih bildirimi yazılı olarak yapıldı ve sebep belirtildi
- İhbar süresi kullandırıldı veya ihbar tazminatı hesaplandı
- Kıdem tazminatı hesaplandı
- Kullanılmayan yıllık izin ücreti hesaplandı
- Son ay maaşı + fazla mesai ödenecek tutarlar hesaplandı
- SGK işten ayrılış bildirgesi (10 gün içinde)
- Doğru SGK çıkış kodu seçildi
- İŞKUR bildirimi yapıldı
- Şirket demirbaşları (laptop, kart, anahtar) teslim alındı
- E-posta ve sistem erişimleri kapatıldı
- İbraname (fesihten 30 gün sonra) imzalatıldı
Sık sorulan sorular
İşe iade davası açılırsa ne olur?
Mahkeme feshin geçersizliğine karar verirse, işveren çalışanı 1 ay içinde işe başlatmak zorundadır. Başlatmazsa 4-8 aylık ücret tutarında tazminat + boşta geçen süre ücreti (en çok 4 ay) ödenir.
İhbar süresinde çalışan iş arama izni kullanabilir mi?
Evet. İhbar süresi içinde çalışana günde en az 2 saat ücretli iş arama izni verilmesi zorunludur (md. 27).
Toplu işçi çıkarmada ek prosedür var mı?
Evet. 30+ çalışanlı işyerlerinde toplu çıkarmadan en az 30 gün önce İŞKUR, sendika ve işçi temsilcilerine yazılı bildirim yapılmalıdır (md. 29).
İK belgelerinizi yapay zeka ile oluşturun
İhtar, fesih, ibraname ve tazminat hesaplama — tek platformda.